از گاو تا ملخ‌زدگان؛ دو روایت متفاوت از یک زمانه

گاهی دو فیلمساز با تکیه بر پلاتی مشابه و فضایی یکسان، آثاری خلق می‌کنند که در نتیجه کاملاً متفاوت از هم درمی‌آید. نمونه بارز این اتفاق، «گاو» داریوش مهرجویی و «ملخ‌زدگان» فریدون گله است؛ دو فیلم با ریشه‌های مشترک اما مسیرهای روایی و تصویری جداگانه.

سامان تهرانی

نویسنده

در تاریخ سینمای ایران، «گاو» و «ملخ‌زدگان» به‌عنوان دو تجربه مهم شناخته می‌شوند که هرچند در بستر اجتماعی و زمانی مشابه ساخته شدند، اما تفاوت در نگاه کارگردانان، آن‌ها را به دو اثر کاملاً متمایز بدل کرد. مهرجویی با «گاو» به سراغ روایتی نمادین و اجتماعی رفت که بعدها به یکی از آثار جریان‌ساز سینمای ایران تبدیل شد. در مقابل، گله در «ملخ‌زدگان» با همان فضای روستایی و دغدغه‌های اجتماعی، رویکردی متفاوت و کمتر شناخته‌شده را پیش گرفت. این تضاد نشان می‌دهد که حتی با داستان و شرایط مشابه، نگاه فیلمساز می‌تواند سرنوشت یک اثر را به‌کلی تغییر دهد.