انتقاد وزیر علوم: نقد در علم مانع از نشر مقالات بی‌کیفیت می‌شود

به گزارش نمابان و به نقل از خبرگزاری تسنیم از قم، حسین سیمایی صراف، امروز در آیین نکوداشت مقام علمی استاد محمدعلی مهدوی‌راد که در تالار فرهنگ دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران (پردیس قم) برگزار شد، با اشاره به سابقه مجله علمی‌پژوهشی «نقد» اظهار کرد: این مجله که بیش از 36 سال از انتشار آن می‌گذرد و تاکنون بیش از 200 شماره از آن منتشر شده، ذاتاً با رویکرد نقد شکل‌گرفته است؛ امری که در دهه 60 به‌ویژه در فضای حوزه، نیازمند شجاعت، بصیرت و عقلانیت جدی بوده است.

آواز عاشقانه کامران تفتی و متین ستوده / اولین دوستت دارم کامران به همسرش

وی افزود: نقد در فرهنگ دینی ما امری پسندیده و حتی مورد تشویق است، اما در عرف اجتماعی ما غالباً نقد به منزله دشمنی تلقی می‌شود و همین نگاه باعث می‌شود نقد به‌جای اصلاح، موجب ایجاد دوگانگی و تقابل شود؛ بااین‌حال اینکه یک مجله علمی با محوریت نقد بتواند بیش از سه دهه استمرار داشته باشد، نشان‌دهنده عقلانیت و بنیان فکری محکمی است که در آغاز آن نهاده شده است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه امروز با کم‌رنگ‌شدن فرهنگ نقد مواجه هستیم، تصریح کرد: ما در حوزه علم، تألیف، تحقیق و ترویج می‌کنیم اما کمتر نقد می‌نویسیم؛ اگر نقد در فضای علمی رواج پیدا کند، این حجم گسترده از کتاب‌ها و مقالات بی‌کیفیت منتشر نخواهد شد و علت اینکه هر کسی احساس می‌کند باید چیزی بنویسد و آن را منتشر کند، این است که نظارت علمی و نقد جدی وجود ندارد.

سیمایی صراف با تأکید بر مفهوم «مسئولیت اجتماعی علم» گفت: امروز در جهان علم، مفهومی به نام مسئولیت اجتماعی عالمان به طور جدی مطرح است و عالم و استاد دانشگاه در کنار فعالیت تخصصی، نسبت به جامعه نیز مسئول است؛ بزرگان حوزه که در این جلسه حضور دارند، نباید نسبت به آنچه به نام حدیث در منابر، رسانه‌ها و فضای عمومی تولید و تکثیر می‌شود، بی‌تفاوت باشند.

وی ادامه داد: گاهی احادیثی در جامعه ترویج می‌شود که نه از نظر سندی اعتبار دارد و نه از نظر متنی قابل‌دفاع است؛ این احادیث به‌جای آنکه موجب جذب مردم به دین شوند، باعث دین‌گریزی و حتی دین‌ستیزی شده‌اند و اهل‌بیت(ع) فرمودند که محاسن کلام ما موجب پیروی مردم می‌شود، اما این به شرطی است که حدیث درست فهمیده، درست نقل و درست تبیین شود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اهمیت «درایه‌الحدیث» تأکید کرد: هرچند به برکت انقلاب اسلامی، مطالعات حدیثی و درایه‌الحدیث در حوزه‌های علمیه عمیق‌تر و گسترده‌تر شده، اما این دانش به بدنه رسانه‌ها و منابر منتقل نشده است؛ امروز افرادی سخنگوی حدیث شده‌اند که نه سند حدیث را می‌شناسند و نه متن آن را، و نه به زمینه صدور و سیاق تاریخی آن توجه دارند.

وی افزود: فهم حدیث کار آسانی نیست؛ حدیث، متنی تاریخی با زمینه و بافت مشخص است و جداکردن آن از قرائن و شرایط صدور، می‌تواند معنا را به‌کلی تغییر دهد و حتی اگر سند حدیث درست باشد، شیوه بیان، مخاطب‌شناسی و زمان و مکان نقل آن اهمیت اساسی دارد.

سیمایی صراف با نقل خاطره‌ای از مرحوم آیت‌الله فلسفی، خطیب برجسته، گفت: گاهی نقل یک حدیثِ درست و فهم‌شده، از نقل هزار حدیثی که بدون فهم و درک صحیح بیان می‌شود، ارزشمندتر است و این نگاه، بخشی از مسئولیت اجتماعی عالمان و خطیبان دینی است.

وی با تجلیل از شخصیت علمی استاد محمدعلی مهدوی‌راد اظهار کرد: استاد مهدوی‌راد از جمله عالمانی است که هرگز در علم متوقف نمی‌شود؛ برخلاف برخی که پس از رسیدن به جایگاه علمی خاص، انگیزه مطالعه و پژوهش در آنان کاهش می‌یابد، ایشان همواره در حال خواندن، تأمل کردن و نوشتن است و به دانسته‌های پیشین خود اکتفا نمی‌کند.

وزیر علوم در پایان گفت: امیدوارم با تقویت فرهنگ نقد، مسئولیت‌پذیری اجتماعی عالمان و دقت در نقل و تبیین معارف دینی، شاهد ارتقای سلامت علمی و دینی جامعه باشیم و سایه علما و بزرگان بر سر حوزه و دانشگاه مستدام بماند.

انتهای پیام/

منبع: خبرگزاری تسنیم