نقد فیلم دو روز دیرتر به کارگردانی اصغر نعیمی؛ حرکت در مسیری تکراری

اختصاصی نمابان و به نقل از سلام سینما – فاطمه فریدن: فیلم دو روز دیرتر به کارگردانی اصغر نعیمی طی مدت زمانی کوتاه توانسته فروش نسبتا مقبولی در گیشه فروش داشته باشد. فیلمی که سوژه‌ای تکراری دارد و از الزامات و تاییدهای مکفی برای اکران و جذب مخاطبان کمدی‌پسند برخوردار است. در این مطلب با توجه به معیارهای ذکرشده، نقدی محتوایی بر فیلم نوشتیم. 

آواز عاشقانه کامران تفتی و متین ستوده / اولین دوستت دارم کامران به همسرش

خلاصه داستان فیلم دو روز دیرتر

غلامحسین (فرهاد آئیش) شرط تقسیم اموالِ عمه بزرگ خانواده را تولد فرزندی جدید قرار می‌دهد. مریم (پردیس احمدیه) و همسرش سهیل (سینا مهراد) که قصد مهاجرت دارند، به تکاپو می‌افتند تا فرزندی به دنیا آوردند. آنان در این مسیر با مشکلات متعددی مثل بچه‌دار نشدن مریم و پول نزول کردن سهیل از پرویز (محمدرضا داودنژاد) روبرو می‌شوند. شخصیت‌هایی مثل مادر (ناهید مسلمی) و دکتر نوشاد (گوهر خیراندیش) نیز هر یک به نوعی این دو نفر را برای درمان تهییج و تحریک می‌کنند. سهیل و مریم حتا برای شکستن طلسمِ شوربختی نزد قفل‌بازکن (محمد فیلی) نیز می‌روند. اما مریم زمانی باردار می‌شود که پدرش غلامحسین ناگهان این دنیا را ترک می‌کند. 

نقد محتوایی فیلم دو روز دیرتر

فیلم با دستمایه قرار دادن سوژه‌ای کلیشه‌ای تولید شده است. سوژه‌ای که بیش از هر چیز به نظر می‌رسد سفارشی و در جهت جلب مخاطبان انبوه به مرحله ساخت رسیده است. داستانی که انتخاب ژانر کمدی توانسته آن را به هدفش، فتح گیشه نزدیک کند. اصغر نعیمی پس از ساخت فیلم‌هایی که موفقیت چندانی در گیشه فروش نداشتند، این بار سراغ کارگردانی اثری کمدی رفته است. فیلمی که علاوه بر ابعاد طنزگونه‌اش به انتشار پیامی درون‌متنی روی می‌آورد؛ فرزندآوری و امید به آینده.

تصویر کردن صحنه‌هایی از دل چنین موضوعی که بیش از همه فرمایشی شدن یک متن را به ذهن متبادر می‌کند؛ آن هم درباره کارگردانی که سابقه کاری‌اش مبتنی بر کارگردانی آثار اجتماعی است. سفارشی بودن از این بابت به‌ فکر می‌رسد که در کل داستان، ارجاعاتی سوی به دنیا آوردن فرزند است. به عبارتی همپوشانی با سیاست‌هایی که طی سال‌های اخیر در بستر فرهنگی اتخاذ شده است. این مورد اگرچه در نگاه مخاطبان عام جذاب دیده می‌شود اما از دیدِ مشاهده‌گرِ منتقدین فیلم فاقد فاکتورهای لازم برای پردازش صحیحِ داستان است. زیرا سفارشی شدن در این مورد راه هر گونه خلاقیت را بر داستان‌پردازیِ مناسب می‌بندد. آن‌چه باقی می‌ماند تصویری تکراری غلتیده در پیام‌های فرامتنیِ فرزندآوری مایه امیدورزی یا هر آن کس که دندان دهد، نان دهد است. از این منظر فیلم فاقد کشش‌های لازم برای تبدیل شدن به اثری پذیرفتنی است. 

در این فیلم شاهد تلاش یک زوج (سهیل و مریم) برای به دنیا آوردن نوزاد و بهره‌مندی از ثروت آقاجون و عمه هستیم. زوجی که پیش از دریافت هر اطلاعاتی می‌توانیم حدس بزنیم به علت فشارهای اقتصادیِ موجود قصد مهاجرت دارند. معیارهایی مرسوم و تکرارشونده که پایان‌بندیِ فیلم را زودتر از موعد به فکر منتقل می‌کنند. 

کاراکتر مرد داستان، نویسنده‌ای است که دیگران او را بیکار تصور می‌کنند. نویسنده‌ای که تهیه‌کنندگان هنرش را درک نمی‌کنند و به این دلیل استعدادهایش شکوفا نمی‌شود. دغدغه‌ای که بین اهالی هنر به‌ویژه سینما رواج دارد. کاراکتر زن فیلم نیز به طرز ناباورانه‌ای هر بار در جریانی می‌افتد و از عملکرد خودش پشیمان می‌شود. الگویی از زنی که ادعا می‌کند ذهنی روشن دارد اما پذیرای خرافات و نصیحت‌های غیرمنطقی دیگران نیز هست. تضادها و تناقض‌هایی که خوراک ساختن شخصیت‌های لمپن در یک کمدی ظاهرا خانوادگی می‌شود. 

بدیهی است که طراحی چنین داستانی از آغاز بر اساس ویژگی‌های کاراکترها بر محور خنده ایجاد کردن بنا شده است. داستانی که مخاطبان نیز تا حدود زیادی از پایان آن مطلع هستند اما اتکا را بر تماشایِ لحظه‌ای و خندیدن گذاشته‌اند. در چنین فیلم‌هایی که دغدغه خنداندن تماشاگر در اوضاع بحرانی، جذب حداکثری بیننده و فروش بلیت‌های مضاعف مسأله اصلی گروه سازنده یک فیلم  است، انتظاری فراتر به وجود نمی‌آید. به عبارتی محور پایه‌ایِ فیلم بر خنده استوار می‌شود و به شکل غیرمستقیم، بیننده آثار معقول و جدی را از خود می‌راند. فیلم‌هایی نظیر دو روز دیرتر کمکی به جریان‌سازی در ساخت آثارِ به تمامِ معنا سینمایی نمی‌کنند. درعوض به بهانه نارحت بودن تماشاگران در وضعیت حاد جامعه و کشاندن آنان به سالن‌های سینما، در حوزه کمدی‌سازی مهم‌تر به چشم می‌آیند. 

«دو روز دیرتر» ظاهرا فیلمی منحصر به زوج‌های جوان و خانواده‌های ایرانی است. مدلی پایه‌ریزی شده که جامعه هدف خودش را از ابتدا در نظر می‌گیرد و ماجرا را بر اساس آن پیش می‌برد. نوعی دلسوزی و منفعت‌طلبیِ توأمان که از وجوه پسامتنیِ فیلم به خوبی آشکار می‌شود. 

منبع: سلام سینما